20O9 OsKaRrAk!!!!

Oscar Sariak Ameriketako Estatu Batuetako "Zinemako Arte eta Zientzia Akademia"k banatzen duen sariak dira. Sariaren benetako izena Merituko Akademia Saria da, baina mundu guztiak Oscar deitzen diote, nahiz eta izen hori nondik datorren inork ez dakien.

Sariak ezpata zeraman urrezko zaldun baten itxura dauka. 34 zm. du altuera eta 3,85 kg. pisatzen du.

Kategoriak

Meritu Sariak

Izena ingelesez	Izena euskaraz	Lehenengo ekitaldia
Academy Award for Best Picture	Film onena	1927
Academy Award for Best Director	Zuzendari onena	1927
Academy Award for Best Actor	Gizonezko aktore onena	1927
Academy Award for Best Actress	Emakumezko aktore onena	1927
Academy Award for Writing Adapted Screenplay	Egokitutako gidoi onena	1927
Academy Award for Writing Original Screenplay	Jatorrizko gidoi onena	1940
Academy Award for Best Supporting Actor	Gizonezko bigarren mailako aktore onena	1936
Academy Award for Best Supporting Actress	Emakumezko bigarren mailako aktore onena	1936
Academy Award for Best Animated Feature	Marrazki bizidunetako film onena	2001
Academy Award for Best Art Direction	Zuzendaritza artistiko onena	1927
Academy Award for Best Cinematography	Argazkigintza onena	1927
Academy Award for Costume Design	Jantzi-diseinu onena	1948
Academy Award for Documentary Feature	Dokumental onena	1943
Academy Award for Documentary Short Subject	Dokumental labur onena	1941
Academy Award for Film Editing	Muntatze onena	1935
Academy Award for Best Foreign Language Film	Ingelesez besteko film onena	1947
Academy Award for Makeup	Makillaje onena	1981
Academy Award for Original Music Score	Jatorrizko soinu banda onena	1934
Academy Award for Best Original Song	Jatorrizko abesti onena	1934
Academy Award for Animated Short Film	Marrazki bizidunetako film labur onena	1931
Academy Award for Live Action Short Film	Zuzeneko film labur onena	1932
Academy Award for Sound	Soinu onena	1930
Academy Award for Sound Editing	Soinu edizio onena	1963
Academy Award for Visual Effects	Efektu berezi onenak	1939

Jadanik existitzen ez diren Sariak

Izena ingelesez	Izena euskaraz	Ekitaldiak
Academy Award for Best Assistant Director	Zuzendari laguntzaile onena	1933 - 1937
Academy Award for Best Dance Direction	Dantza zuzendaritza onena	1935 - 1937
Academy Award for Engineering Effects	Injenieriazko efektu onenak	1927/1928
Academy Award for Best Score—Adaptation or Treatment	Egokitutako film onena
Academy Award for Best Original Musical or Comedy Score	Jatorrizko musikal onena	1995 - 1999
Academy Award for Best Short Film - Color	Kolorezko film labur onena	1936 eta 1937
Academy Award for Best Short Film - Live Action - 2 Reels	Zuzeneko film labur onena	1936 - 1956
Academy Award for Short Film - Novelty	Film labur berri onena	1932 - 1935
Academy Award for Best Story	Jatorrizko istorio onena	1927 - 1956
Academy Award for Unique and Artistic Production	Ekoizpen artistiko onena	1927/1928
Academy Award for Best Title Writing	Azpitituluen idazkera onena	1927/1928

Ohorezko Sariak

Izena ingelesez	Izena euskaraz	Lehenengo ekitaldia
Academy Honorary Award	Ohorezko Oscar Saria	1927
Academy Special Achievement Award	Lorpen bereziaren Oscar Saria	1972 - 1995
Academy Award, Scientific or Technical	Oscar Saria, zientifiko edo teknikoa	1931
The Irving G. Thalberg Memorial Award	Irving G. Thalberg oroigarrizko Saria	1938
The Jean Hersholt Humanitarian Award	Jean Hersholt Humanitario Saria	1956
Gordon E. Sawyer Award	Gordon E. Sawyer Saria	1981 - 2005

Ekitaldiak

Lehenengo Oscar Sarien ekitaldia 1929ko maiatzaren 16an Hollywoodeko Roosevelt Hotelean egin zuten 1927 eta 1928ko filmak saritzeko. Aurkezleak Douglas Fairbanks antzezlea eta William C. DeMille zinema zuzendaria ziren. Anita Page aktorea da ekitaldira joan zirenen artean bizirik dagoen bakarra. 80. Oscar Sarien ekitaldia 2008ko otsailaren 24an egin zuten Hollywoodeko Kodak Antzerkian, Jon Stewart aurkezlea zena.

81. Oscar Sarien ekitaldia 2008ko filmak saritzeko 2009ko otsailaren 22an egingo dute, berriro Hollywoodeko Kodak Antzerkian.

2008 arte, ekitaldia 25 bider Dorothy Chandler Pavilion aretoan egin zuten, 11 bider Pantages Theatre aretoan, 10 Shrine Auditorium aretoan, 8 Biltmore hotelean, 8 Santa Monica Civic Auditorium aretoan, 7 Kodak Theatre aretoan, 6 Ambassador hotelean, 3 Grauman's Chinese Theatre aretoan eta behin Roosevelt hotelean, non lehenengo ekitaldia egin zuten.

HOLLYWOOD

SaSki BalOia!!!

Baloi bat sare bat zintzilik duen saski batean sartzean datzan kirola da. Funtsean, bost jokalarik osatutako bi taldek jokatzen dute aurrez aurre, 10 minutuko iraupena duten lau zati edo laurdenetan. Bigarren laurdenaren ondoren, 15 minutu inguruko atsedena egiten da. AEBetako liga nagusian, NBAn, laurden bakoitzak 12 minutuko iraupena du.

1891eko urtean, James Naismith kanadiarrak, AEBko Springfield-eko YMCA unibertsitateko irakasleak, asmatu zuen.

NBA edo National Basketball Association Ipar Amerikako saskibaloi liga da. Talde bat ezik, Toronto Raptors (Kanada), beste guztiak estatubatuarrak dira. Munduko jokalaririk hoberenak NBAn jokatzen dute eta berau munduko saskibaloi ligarik hoberentzat hartzen da.

NBA 1946an sortu zen New Yorken, Basketball Association of America edo BAA izenak zituelarik. 1949an izena aldatu zioten NBA jartzeko. Gainera, desagertutako National Basketball Leagueko talde batzuk NBArekin bat egin zuten.

NBA ligaren txapelduna finaletan erabakitzen da.

Taldeak

Ekialdeko Konferentzia
Dibisioa	Taldea	Hiria	Jokalekua	Sortutako Urtea
Atlantiarra	Boston Celtics	Boston, MA	TD Banknorth Garden	1946
	New Jersey Nets	East Rutherford, NJ	Izod Center	1967*
	New York Knicks	New York City, NY	Madison Square Garden	1946
	Philadelphia 76ers	Philadelphia, PA	Wachovia Center	1939*
	Toronto Raptors	Toronto, ON	Air Canada Centre	1995
Zentrala	Chicago Bulls	Chicago, IL	United Center	1966
	Cleveland Cavaliers	Cleveland, OH	Quicken Loans Arena	1970
	Detroit Pistons	Auburn Hills, MI	The Palace of Auburn Hills	1941*
	Indiana Pacers	Indianapolis, IN	Conseco Fieldhouse	1967
	Milwaukee Bucks	Milwaukee, WI	Bradley Center	1968
Hegoekialdea	Atlanta Hawks	Atlanta, GA	Philips Arena	1946*
	Charlotte Bobcats	Charlotte, NC	Time Warner Cable Arena	2004
	Miami Heat	Miami, FL	American Airlines Arena	1988
	Orlando Magic	Orlando, FL	Amway Arena	1989
	Washington Wizards	Washington, DC	Verizon Center	1961*
Mendebaldeko Konferentzia
Iparmendebaldea	Denver Nuggets	Denver, CO	Pepsi Center	1967
	Minnesota Timberwolves	Minneapolis, MN	Target Center	1989
	Oklahoma City Thunder	Oklahoma City, OK	Ford Center	2008*
	Portland Trail Blazers	Portland, OR	Rose Garden	1970
	Utah Jazz	Salt Lake City, UT	EnergySolutions Arena	1974*
Pazifikoa	Golden State Warriors	Oakland, CA	Oracle Arena	1946*
	Los Angeles Clippers	Los Angeles, CA	Staples Center	1970*
	Los Angeles Lakers	Los Angeles, CA	Staples Center	1946*
	Phoenix Suns	Phoenix, AZ	US Airways Center	1968
	Sacramento Kings	Sacramento, CA	ARCO Arena	1945*
Hegomendebaldea	Dallas Mavericks	Dallas, TX	American Airlines Center	1980
	Houston Rockets	Houston, TX	Toyota Center	1967*
	Memphis Grizzlies	Memphis, TN	FedExForum	1995*
	New Orleans Hornets	New Orleans, LA	New Orleans Arena	1988*
	San Antonio Spurs	San Antonio, TX	AT&T Center	1967*

Historia

BAA 1946an Iparekialdeko Estatu Batuak eta Erdimendebaldeko Estatu Batuetako saskibaloi kantxen jabeak bat egin zutenean sortu zen liga zen, Madison Square Gardeneko jabeak kasu. Nahiz eta Estatu Batuetan American Basketball League eta National Basketball League (NBL) bezalako ligak egon, BAAk hango hiri garrantzitsuenetako kantxetan jolastea saiatzen zuen. Izan ere, BAAko taldeek ez zuten American Basketball League (ABL) eta National Basketball Leagueko taldeek zuten maila ona. Ezta Harlem Globetrotters saskibaloi taldeak zuen maila ona ere. Adibidez, 1947an ABLan finalista izan zen taldea, Baltimore Bullets, BAAra mugitu zen eta 1948ko txapelketa irabazi zuen. 1949an Minneapolis Lakersek irabazi zuen BAA, 1948an NBLa irabazi ondoren.

BAAren inaugurazio-partidua New York Knicks - Toronto Huskies izan zen, Maple Leaf Gardens estadioan, Toronton eta 7.090 ikusleekin.

1949an, BAAk eta NBLak bat egin zuten NBA liga sortzeko. Hasiera batean, hiri handi eta txikietako 17 frankizia zituen, baita ikusle gehiagorentzat egindako estadioak ere. 1950an, 11 frankiziek parte hartu zuten NBAn eta kopuru hori mantendu zen 1954ra arte. 1954an, bakarrik 8 frankiziek parte hartu zuten. Gainera, 8 frankizia horiek, nahiz eta beste izen bat izan, oraindik diraute eta honako hauek dira: New York Knicks, Boston Celtics, Golden State Warriors, Los Angeles Lakers, Rochester Royals, Detroit Pistons, Atlanta Hawks y Syracuse Nationals.

Gainera, hiri txikietako frankizia batzuk hiri handiagoetara joan ziren. Adibidez Tri-cities Blackhawks taldea Tri-cities deituriko gunetik Milwaukeera eta geroxeago Saint Louisera joan zen. Beste adibide gisa Fort Wayne Zollner Pistons taldea dugu, Fort Waynetik Detroitera joan baitzen.

Nahiz eta 1947-48 denboraldian Wataru Misaka deitutako jokalari japoniamerikar bat egon, New York Knicks taldean, 1950. urtea NBAren integrazio urteatzat hartzen da, jokalari afroamerikarrak talde batzuetan jokatzen hasi baitziren. Chuck Cooper Boston Celticsekin, Nat Clifton Sweetwater New York Knicksekin, Earl Lloyd aspaldi desagertutako Washington Capitols taldearekin. Gaur egun, ia mundu osoko jokalariek parte hartzen dute liga honetan eta azpimarratzekoa da NBAko jokalarietatik, %80a inguru afroamerikarra dela.

1949 denboralditik 1954kora arte, Minneapolis Lakersek sei denboraldietan bost NBA txapelketa irabazi zituen, George Mikan jokalariak bere jokoa gidatzen zuelarik.

1954an, NBAk, 24 segundoko baloi jabetza ezarri zuen talde bakoitzarentzat jokoa bizkortzeko.

1956an, Bill Russell pibot rookiea, Boston Celtics taldera joan zen. Gainera Bob Cousy garai hartako jokalaririk onenetarikoa zegoen talde honetan eta Red Auerbachek entrenatzen zituen. Geroztik, Bill Russellek hamairu urteetan hamaika NBA txapelketa eskuratu zituen Boston Celtics taldearentzat. 1959an, Wilt Chamberlain pibota debutatu zuen eta 60ko hamarkadan historiako jokalaririk onenetariko bat bihurtu zen, puntuazio eta errebote-marka asko hautsiz, partidu batean 100 puntu egitera iritsi zen eta. Bill Russell eta Wilt Chamberlainen arteko lehia izugarria izan zen kantxan norgehiagoka onak eskainiz.

Denboraldi hoietan, Minneapolis Lakers taldeak Minneapolis hiria utzi eta Los Angelesera joan zen. Halaber, Philadelphia Warriors taldeak Philadelphia utzi eta San Frantziskora joan ziren. Mugimendu horiek NBA indartu zuten.

1967an, American Basketball Associationaren (ABA) sorrerak NBA mehatxatzen hasi zuen eta jokalari onenak fitxatzeko ika-mika handia zegoen. NBAk, Kareem Abdul-Jabbar (garai horietan Lew Alcindor zuen izena) garai hartan unibertsitatean jokatzen zuen jokalaririk onena fitxatu zuen, eta honek bere profesionaleko bigarren urtean Oscar Robertsonekin batera NBA txapelketa irabaztera eraman zuten Milwaukee Bucks taldea. Gero, Kareem Abdul-Jabbar Los Angeles Lakersera joan zen.

Hala ere, Rick Barry, garai hartako NBAko saskiratzailerik onena, Norm Drucker, Earl Strom, John Vanak eta Joe Gushue jokozain beteranoak bezalaxe, ABAra joan zen.

Gainera, ABAk arrakasta handiagoa izan zuen gazte jokalaririk onenak fitxatzerako orduan, ikastetxeetatik fitxatzea uzten baitzieten. Garai hartan, NBA azkar zabaldu zen, frankiziak beste hiri handi eta errentagarrietara joan zitezen. 1976ko denboraldi erregularra amaitzean, ABA eta NBAk ABAko lau talde NBAra joan zitezela hitzartu zuten, NBAko talde kopurua 22ra igoz.

1979an, ABAk asmatutako hiruko lerroa, NBAk hartu zuen. Gainera, NBAn, Larry Bird eta Magic Johnson rookieak Boston Celtics eta Los Angeles Lakersekin bat egin zuten hurrenez hurren. Larry Birdek hiru NBA txapelketa irabazi zituen Boston Celticsentzat, Magic Johnsonek, berriz, bost NBA txapelketa Los Angeles Lakersentzat. Gertaera hauek, NBAren zaleak igoarazi egin zituzten Ipar Amerika eta mundu osoan.

1984an Michael Jordan debutatu zuen NBAn Chicago Bulls taldearekin, NBAren zaleen interesa areagotuz. 1989an, talde kopurua 27ra igo zen. 90ko hamarkadan, Michael Jordanek 6 NBA txapelketa irabazi zituen Chicago Bullsekin.

1992an, Bartzelonako Joko Olinpikoetan parte hartu zuen Estatu Batuetako saskibaloi selekzioa, lehenengo aldiz, NBAko jokalariez osaturik zegoen. Garai hartako selekzio honi Dream Team izenez ezaguna da eta historiako talderik onenatzat hartzen da. Michael Jordan, Larry Bird, Magic Johnson, Scottie Pippen, Charles Barkley eta John Stockton bezalako izarrek osatzen zuten taldea eta urrezko domina lortu zuten Bartzelonan. Hamarkada honetan, beste herrialdeetako jokalari asko sartu ziren NBAn. Lehendabizi, jokalari horiek, hala nola Nigeriako Hakeem Olajuwon jokalaria (MVP 1994an), NCAAn jokatzen zuten euren trebetasuna hobetzeko. Orain, berriz, atzerriko jokalariak atzerriko ligetatik doaz NBAra, Pau Gasol, Yao Ming, Dirk Nowitzki eta Manu Ginobili bezalaxe. Hala ere, ingelesa dakiten jokalari atzerritarrak, normalean, Estatu Batuetako unibertsitateetara doaz NBAn jokatu baino lehen, Andrew Bogut (2005eko draftean lehenengo sailkatua) eta Steve Nash (MVP 2005 eta 2006an) bezala.

1996an, NBAk emakumeentzako WNBA liga sortu zuen eta 2001an, NBArekin loturik dagoen azpi-kategoriako liga bat sortu zuten, NBDL. 2005an, azken liga honek izena aldatu zuen NBADL deitzeko.

XXI. mendearen hasieran 30 talde zeuden liga honetan.